Διάγνωση άσθματος


Προκειμένου να διαγνωστεί το άσθμα ο γιατρός σας θα ζητήσει το ιατρικό σας ιστορικό καθώς επίσης και να κάνετε κάποιες ιατρικές εξετάσεις, οπως λειτουργικές δοκιμασίες πνευμόνων, ροομέτρηση, σπιρομέτρηση, ίσως ακτινογραφία θώρακος.  Εάν λοιπόν αντιμετωπίζεται συχνά αναπνευστικά προβλήματα τότε επισκεφτείτε άμεσα τον γιατρό σας.   


Τι πρέπει να περιμένετε κατά τη διαδικασία της διάγνωσης. 

Ιατρικό ιστορικό. Ο γιατρός θα σας ζητήσει το ιατρικό και οικογενειακό ιστορικό σας και θα σας κάνει ερωτήσεις για τα συμπτώματα σας και τις αιτίες που τα προκαλούν.Να είστε έτοιμοι να απαντήσετε σε ερωτήσεις σχετικά με την καθημερινότητά σας, τον τρόπο ζωή σας, τις φαρμακευτικές αγωγές που ίσως παίρνετε, άλλα ιατρικά θέματα που αντιμετωπίζετε.  Επιπλέον θα σας ζητηθεί ένα ιστορικό αλλεργιών ή δερματικών εκζεμάτων.  Κρατήστε σημειώσεις για να μπορέσετε να απαντήσετε ευκολότερα στις ερωτήσεις του γιατρού σας. 

Λειτουργική Δοκιμασία Πνευμόνων. Εάν ο γιατρός σας πιστεύει ότι έχετε άσθμα θα εξετάσει την κλινική εικόνα σας και θα προχωρήσει σε ειδικές εξετάσεις λειτουργικής δοκιμασίας των πνευμόνων.  Η λειτουργική δοκιμασία των πνευμόνων είναι μια εξειδικευμένη εξέταση όπου ελέγχεται η λειτουργία του αναπνευστικού σας συστήματος σε όλα τα επίπεδα.  Συγκεκριμένα μετράται  εάν υπάρχει δυσκολία στη  μετακίνηση του αέρα μέσω των αεραγωγών (βρόγχων), πόσο εύκολα ανταλλάσσονται τα αέρια (οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα) στον πνεύμονα, ποιος είναι ο όγκος του πνεύμονα και τέλος ποια είναι η δύναμη των αναπνευστικών μυών.  Η λειτουργική δοκιμασία πνευμόνων περιλαμβάνει απλή σπιρομέτρηση, εξέταση για τις αντιστάσεις των αεραγωγών, τη διάχυση, τους στατικούς όγκους πνευμόνων και τη μέτρηση μέγιστης εισπνευστικής και εκπνευστικής πίεσης. 

Σπιρομέτρηση. Πρόκειται για τη συνιστώμενη εξέταση για τη διάγνωση του άσθματος που μετράει την ποσότητα και την ταχύτητα με την οποία  διέρχεται ο αναπνεόμενος αέρας από τους βρόγχους. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να διαγνωστεί εάν η διαδικασία της αναπνοής γίνεται με τρόπο φυσιολογικό ή εάν υπάρχει κάποια βλάβη. 

Ροομέτρηση. Η εξέταση γίνεται με φορητό ροόμετρο όπου μετράται η μέγιστη εκπνευστική ροή και παρέχει τη δυνατότητα πολλαπλών μετρήσεων ακόμα και στο σπίτι του ασθενούς. Με αυτό τον τρόπο είναι δυνατή η συνεχής παρακολούθηση των εξάρσεων, των υφέσεων, της αποτελεσματικότητας της φαρμακευτικής αγωγής και τελικά της συνολικής πορείας της ασθένειας. 

Test Επιβαρρυντικών Παραγόντων. Εάν όλες οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές ωστόσο αντιμετωπίζετε ακόμα συμπτώματα άσθματος ο γιατρός σας είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει κατά την εξέταση επιβαρρυντικούς παράγοντες προκειμένου να προκαλέσει ένα μεσαίας κλίμακας επεισόδιο άσθματος για να διαπισώσει εάν πράγματι πάσχετε από αυτό. Επιπλέον, ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει να κάνετε ένα αλλεργικό τεστ προκειμένου να προσδιοριστούν πιθανές αλλεργικές αντιδράσεις που προκαλούν άσθμα. 


Στάδια Άσθματος 

Υπάρχουν τέσσερα στάδια του άσθματος βασιζόμενα στο πόσο σοβαρά και  συχνά είναι τα επεισόδια που προκαλούνται κάθε φορά. Έτσι περιγράφεται πόσο συχνά έχει κανείς συμπτώματα, έαν ο βραδινός ύπνος του διακόπτεται συχνά από βήχα ή αναπνευστικές δυσκολίες, πόσο συχνά έχει κανείς δυσκολία σε καθημερινές του δραστηριότητες ή ακόμη πόσο συχνά χρησιμοποιεί συσκευές εισπνοής. Βάσει των περιγραφών το άσθμα περιγράφεται σε:

Ήπιο ασθμα  — Κάποιος έχει συμπτώματα λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα και μπορεί να ξυπνήσει λιγότερο από δύο βράδια μέσα σε ένα μήνα.
Ήπιο επίμονο άσθμα — Κάποιος έχει συμπτώματα πάνω από δύο ημέρες την εβδομάδα και μπορεί να ξυπνήσει τρείς ή τέσσερις φορές μέσα σε ένα μήνα. 
Μέτριο επίμονο άσθμα — Κάποιος έχει συμπτώματα σχεδόν κάθε μέρα και ξυπνάει το βράδυ μια με δύο φορές την εβδομάδα.
Σοβαρό επίμονο άσθμα — Κάποιος έχει συμπτώματα κατά τη διάρκεια της ημέρας και ξυπνάει κάθε βράδυ εξαιτίας του άσθματος.
Θεραπεία του άσθματος

Κάθε περίπτωση άσθματος είναι διαφορετική. Για το λόγο αυτό μαζί με το γιατρό σας θα πρεέπι να δημιουργήσετε ένα θεραπευτικό πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές σας ανάγκες. Αυτό το πλάνο θα έχει οδηγίες και πληροφορίες για τους προσωπικούς σας επιβαρρυντικούς παράγοντες και συγκεκριμένες οδηγίες για την φαρμακευτική σας αγωγή. 

Τι πρέπει να γνωρίζω για την φαρμακευτική αγωγή για το άσθμα? Ποιες είναι οι κατηγορίες φαρμάκων για το άσθμα? Οι περισσότεροι ασθενείς με άσθμα χρειάζονται δύο κατηγορίες φαρμάκων: φάρμακα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του ασθενούς (ανακουφιστικά φάρμακα) και φάρμακα για τη μείωση της φλεγμονής των αεραγωγών και τη μείωση των παροξύνσεων (ρυθμιστικά φάρμακα).

Ανακουφιστικά Φάρμακα: Είναι τα φάρμακα που κάποιος τα παίρνει όταν έχει έντονα συμπτώματα (π.χ. δύσπνοια) ή μια κρίση άσθματος. 

  • Τα φάρμακα αυτά ονομάζονται βρογχοδιασταλτικά και δρουν στις λείες μυικές ίνες των βρόγχων, σταματώντας το βρογχόσπασμο.
  • Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα είναι οι β-διεγέρτες ταχείας έναρξης δράσης και τα αντιχολινεργικά βραχείας δράσης.
  • Συνήθως χορηγούνται σε εισπνεόμενη μορφή.
  • Η δράση τους αρχίζει 3-5 λεπτά μετά τη λήψη και διαρκεί 4-6 ώρες.
  • Εάν χρειάζεστε πολλές εισπνοές από το ανακουφιστικό σας φάρμακο, πρέπει να συμβουλευθείτε άμεσα τον γιατρό σας.
  • Πάντοτε πρέπει να έχετε το ανακουφιστικό σας φάρμακο μαζί, ιδιαίτερα όταν αλλάζετε περιβάλλον ή όταν πρόκειται να αθληθείτε.

Ρυθμιστικά Φάρμακα: Eίναι εκείνα που κάποιος πρέπει να πάρει για να σταματήσει τη φλεγμονή των αεραγωγών και να προλάβει την εμφάνιση συμπτωμάτων και κρίσεων. Χρησιμοποιούνται συνήθως μία ή δύο φορές την ημέρα και δεν πρέπει να τα σταματάει κάποιος όταν το άσθμα του είναι ελεγχόμενο, παρά μόνο μετά από συνεννόηση με το γιατρό του. Οι κυριότερες κατηγορίες ρυθμιστικών φαρμάκων είναι:

Εισπνεόμενα Κορτικοειδή: Είναι τα αποτελεσματικότερα ρυθμιστικά φάρμακα για το άσθμα σήμερα. Η αποτελεσματικότητά τους θα φανεί μετά από αρκετές ημέρες θεραπείας (συνήθως 2-4 εβδομάδες). Αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τη φλεγμονή του άσθματος, χωρίς τις παρενέργειες της κορτιζόνης από το στόμα. Οι συχνότερες παρενέργειές τους είναι τοπικές (βραχνάδα στη φωνή, μυκητιασική στοματίτιδα κ.λπ.).

Βρογχοδιασταλτικά Μακράς Δράσης: Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα είναι οι β-διεγέρτες μακράς δράσης. Έχουν βρογχοδιασταλτική δράση που διαρκεί τουλάχιστον 12 ώρες. Οι πιο συχνές παρενέργειες των β-διεγερτών είναι: ανησυχία, τρόμος, ταχυκαρδία και αρρυθμίες. Εάν τις εμφανίσετε, επικοινωνήστε με το γιατρό σας.  Οι β-διεγέρτες μακράς δράσης δεν πρέπει να λαμβάνονται ως μόνη θεραπεία του άσθματος, ιδιαίτερα χωρίς επαρκή δόση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών.Υπάρχουν σήμερα διαθέσιμοι σταθεροί συνδυασμοί εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β-διεγερτών μακράς δράσης.Το τιοτρόπιο (μακράς δράσης αντιχολινεργικό) σε μορφή χορήγησης respimat χορηγείται ως επιπρόσθετη θεραπεία σε ασθενείς με μη ελεγχόμενο άσθμα που λαμβάνουν ήδη σταθερό συνδυασμό.

Αντιλευκοτριένια: Το φάρμακο αυτής της κατηγορίας που είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα είναι η μοντελουκάστη. Είναι αποτελεσματική εναντίον της φλεγμονής των αεραγωγών, αλλά λιγότερο συγκριτικά με τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ρυθμιστικό φάρμακο αντί των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών σε επιλεγμένους ασθενείς, ιδιαίτερα στα παιδιά.

Θεοφυλλίνη: Η θεοφυλλίνη χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως βρογχοδιασταλτικό φάρμακο, αλλά εγκαταλείφθηκε λόγω σημαντικών παρενεργειών. Χρησιμοποιείται σήμερα σε χαμηλές δόσεις ως ρυθμιστικό φάρμακο δεύτερης γραμμής, σε επιλεγμένους ασθενείς με άσθμα.

Μονοκλονικό Αντίσωμα εναντίον της IgE: Η ουσία λέγεται omalizumab και έχει ένδειξη σε ενηλίκους, εφήβους και παιδιά 6-12 ετών με σοβαρό αλλεργικό άσθμα. Χορηγείται με υποδόριες ενέσεις 1-2 φορές το μήνα. Δεν υποκαθιστά τα υπόλοιπα φάρμακα, αλλά χορηγείται μαζί με εκείνα, σύμφωνα με ιατρικές οδηγίες.

Κορτικοστεροειδή από το στόμα: Κορτιζόνη χορηγείται από το στόμα για λίγες μέρες στην αντιμετώπιση σοβαρών κρίσεων άσθματος. Λίγοι ασθενείς χρειάζεται να πάρουν καθημερινά κορτιζόνη για μεγάλα διαστήματα για να ρυθμιστεί το άσθμα τους. Η μακροχρόνια χορήγηση κορτιζόνης από το στόμα μπορεί να εμφανίσει σημαντικές παρενέργειες σε κάποιους ασθενείς (εξασθένιση της άμυνας του οργανισμού, οστεοπόρωση, απορρύθμιση ή εμφάνιση σακχάρου, καταρράκτης στα μάτια, κατακράτηση υγρών, αύξηση όρεξης και σωματικού βάρους, διαταραχές του συναισθήματος κ.λπ.). Οι παρενέργειες αφορούν κατά κανόνα ασθενείς που θα πάρουν κορτιζόνη από το στόμα για αρκετές εβδομάδες.


Μπορούν μόνο τα φάρμακα να με βοηθήσουν με το άσθμα?

Συνήθως Όχι.  Παρ'όλο που βοηθάνε αρκετά τα φάρμακα από μόνα τους δεν μπορούν να βοηθήσουν σε μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση εάν δεν αποφύγετε τους επιβαρρυντικούς παράγοντες που σας προκαλούν συμπτώματα άσθματος.  

Θα πρέπει συνεχώς να παίρνω την ίδια δοσολογία φαρμάκων? Δεν θα είναι συνεχώς η ίδια δοσολογία.  Μπορεί στην  αρχή προκειμένου να ρυθμιστεί το άσθμα σου να παίρνεις περισσότερη δόση από τα συνιστώμενα φάρμακα όμως σε συννενόηση με τον γιατρό σου και αφού έχουν ρυθμιστεί τα συμπτωματα σου μπορεί να μειωθεί η δοσολογία.  Εάν ωστόσο ξεκινήσεις μακροχρόνια θεραπεία τότε θα πρέπει να παρακολοθθείσαι από το γιατρό σου κάθε 1-6 μήνες προκειμένου να ρυθμιστεί το άσθμα και να συζητήσετε την πιθανότητα μείωσης της δόσης. 

Θα πρέπει να παίρνω φάρμακα για πάντα? Το άσθμα είναι μια χρόνια κατάσταση που μπορεί να ρυθμιστεί αλλά όχι να θεραπευτεί. Για το λόγο αυτό μπορεί να αντιμετωπίζεις συμπτωματα άσθματος όταν εκτείθεσαι σε επιβαρρυντικούς παράγοντες για μεγάλο διάστημα. Η θεραπεία σου θα εξαρτηθεί από το πόσο συχνά και σε ποια ένταση αντιμετωπίζεις αυτά τα συμπτώματα.  Εάν το άσθμα σου ρυθμιστεί τότε η θεραπεία σου μπορεί να περιοριστεί μόνο στα ανακουφιστικά φάρμακα. Εάν πάλι τα συμπτώματά σου συμβαίνουν σε συγκεκριμένες περιόδους και λόγω συγκεκριμένων επιβαρρυντικών παραγόντων τότε ίσως να πάρεις αγωγή για ένα μικρότερο χρονικό διάστημα.  Αυτό όμως και πάλι εξαρτάται και πρέπει να συζητηθεί λεπτομερώς με τον γιατρό σου.

Τα φάρμακα θα με βοηθήσουν να κοιμάμαι καλύτερα? Ναι. Τα συμπτώματα άσθματος το βράδυ μπορούν να ελεγχθούν και να ρυθμιστούν ακολουθώντας τη σωστή αγωγή. 

Τα φάρμακα θα με διευκολύνουν όταν κάνω γυμναστική? Ναι. Τα ανακουφιστικά φάρμακα πριν και μετά την άσκηση συνήθως βοηθάνε στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. 

Υπάρχουν παρενέργειες από τα φάρμακα για το άσθμα? Όλα τα φάρμακα έχουν παρενέργειες. Θα πρέπει να δώσεις στον γιατρό σου το πλήρες ιατρικό ιστορικό σου, να το παρακολουθείτε μαζί και να γνωρίζεις πως έχεις ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στην αγωγή που σου έχει χορηγήσει. Για ό,τι σου συμβαίνει θα πρέπει να το συζητάς μαζί του προκειμένου να βρίσκονται άμεσα λύσεις.


Γίνε μέλος της Κοινότητας Metropolitan Hospital Connect

connect

get updates